دو لشكر ، آب‌آورانى از قريش را ديدند كه اسلم ، غلام بنى حجّاج و عريض ، غلام بنى العاص در ميان آنان بود ، پس آن‌دو را دست‌گير كردند و نزد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ، كه در حال نماز بود ، آوردند . بعضى از مسلمانان به بازپرسى آن‌دو پرداختند . آنها گفتند : ما آب‌آوران قريش هستيم ، ما را فرستاده‌اند تا برايشان آب ببريم . اين مطلب خوش‌آيند آن افراد قرار نگرفت . و اميد داشتند كه آنان غلامان ابو سفيان باشند ، به همين جهت آنان را زدند ، پس به ناچار اظهار داشتند : ما فرستادگان ابو سفيان هستيم . در اين حال ايشان را رها كردند ، تا آن‌كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله از نماز فارغ شد و آن گروه از مسلمانان را سرزنش نمود و فرمود : هرگاه با شما راست گويند ايشان را مىزنيد ، و هرگاه دروغ گويند از آنان دست برمىداريد . به خدا سوگند اينان فرستادگان قريش هستند . « 1 » عبرت‌آموزى دنيا و لئن تعرّفتها في الدّيار الخاوية ؛ اگر دنيا را در شهرهاى ويران‌شده‌اش بشناسى . در صحاح آورده : خاوية در آيهء شريفه : فَتِلْكَ بُيُوتُهُمْ خاوِيَةً . . . « 2 » ؛ اين است خانه‌هاى بىصاحب ايشان كه چون ظلم كردند همه ويران شد ، به‌معناى خالية مىباشد . و بعضى گفته‌اند : به‌معناى ساقطة مىباشد ؛ چنان‌كه خداى تعالى فرموده : . . . فَهِيَ خاوِيَةٌ عَلى عُرُوشِها . . . « 3 » ؛ اينك آن شهرها از بنياد ويران است ؛ يعنى ساقطة على سقوفها . و الرّبوع الخالية ؛ و در خانه‌هاى خالىاش بنگرى . در صحاح آورده : ربع خانه است ، و جمع آن رباع و ربوع و ارباع و أربع ، و نيز به‌معناى محلّه آيد . . . در ذيل تاريخ طبرى آمده : محمد بن ابى اميه گويد : در يمن ، بر اثر جارى شدن سيل محلى از زمين فرورفت ، ناگهان عمارتى پديدار گشت كه در آن از سنگ بود . در را

--> ( 1 ) . ج 2 ، ص 142 . ( 2 ) . نمل ( 27 ) آيهء 52 . ( 3 ) . حج ( 22 ) آيهء 45 .